ÁP THUẾ CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ VỚI ĐƯỜNG THÁI LAN, CỬA SÁNG CHO NGÀNH MÍA ĐƯỜNG ĐÃ MỞ?

11/03/2021 08:22

Quyết định số 477/QĐ-BCT do BCT ban hành, chính thức áp thuế chống bán phá giá tạm thời 48.88% với đường tinh luyện và 33.88% với đường thô có xuất xứ Thái Lan được coi là thông tin tích cực nhất giúp giải tỏa áp lực lên ngành đường vốn đang khó chồng khó sau một năm hội nhập ATIGA.

Bài học bảo hộ ngành đường từ các quốc gia trong khu vực

Ngành đường Việt Nam nhiều năm nay đã “thấm đòn” vì phải đối diện với tình trạng nhập lậu đường qua biên giới, sau khi hội nhập ATIGA, nghiêm túc tuân thủ cam kết không giới hạn lượng đường nhập khẩu từ các nước trong khu vực và áp dụng mức thuế 5% với đường thô và đường tinh luyện, ngành đường lại chịu thêm “cú đấm bồi” với tổn thất nặng nề hơn bởi Thái Lan - quốc gia xuất khẩu đường lớn nhất vào Việt Nam, liên tục triển khai các biện pháp bán phá giá và cạnh tranh không lành mạnh.

Cụ thể, các doanh nghiệp xuất khẩu đường Thái Lan được Chính phủ hỗ trợ để xuất khẩu đường thô và tinh luyện vào Việt Nam với giá chỉ 334USD/tấn, rẻ chỉ bằng 40% giá đường nội địa ở nước họ (755UUSD/tấn). Mỗi năm, chính phủ nước này còn hỗ trợ cho ngành đường ít nhất 1,3 tỉ USD, bao gồm trợ cấp xuất khẩu gián tiếp thông qua hệ thống bình ổn giá đường. Đến tháng 4/2020 vừa qua

Ngành đường Việt Nam tổn thất nặng nề vì tuân thủ nghiêm túc ATIGA (Ảnh: Bizlive)

Các quốc gia khác như Philippines và Indonesia dù hội nhập ATIGA nhưng vẫn áp dụng các biện pháp quản lý để bảo vệ ngành mía đường của họ. Chính phủ trợ giá, và chỉ cho phép nhập đường tương ứng với sản lượng thiếu hụt trong nước hoặc đường nhập khẩu chỉ được đưa vào thị trường sau khi đã kết thúc vụ ép mía.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia trong khối ASEAN đang áp dụng những biện pháp không chính thống, việc Việt Nam áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại phù hợp với luật pháp quốc tế và các quy tắc giao thương của WTO là cần thiết để bảo vệ ngành mía đường trong nước và sinh kế của người nông dân trồng mía.

Với mức thuế chống bán phá giá và chống trợ 48.88% với đường tinh luyện và 33.88% với đường thô nhập khẩu từ Thái Lan vừa được ban hành, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, mức thuế này đã có thể giải tỏa tức thời những khó khăn của ngành đường trong nước và cân bằng lợi ích giữa các bên: doanh nghiệp, người tiêu dùng và người nông dân trồng mía. Đồng thời thúc đẩy sự phát triển dài hạn của ngành từ việc ổn định vùng trồng, đảm bảo nguyên liệu chất lượng và vận dụng hiệu quả các nguồn lực của nhà máy.

Triển vọng sáng của ngành đường

Chính sách thuế chống bán phá giá với đường nhập khẩu từ Thái Lan có thể xem là một trợ lực tốt với các doanh nghiệp ngành đường trong bối cảnh đang có nhiều thuận lợi từ thị trường. Sự sụt giảm về sản lượng đường ở các thị trường lân cận, sự tăng cường nhập khẩu đường nhằm dự trữ lương thực thiết yếu của Trung Quốc và triển vọng xuất khẩu sang EU nhờ hưởng lợi từ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU là những cơ hội cho đường Việt Nam trong niên vụ tới.

Tuy nhiên, để phục hồi được sản xuất và nắm bắt cơ hội thị trường, các doanh nghiệp ngành đường phải giải được bài toán thiếu hụt nghiêm trọng nguyên liệu sản xuất do diện tích trồng mía bị thu hẹp mạnh những năm qua. Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Hội, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần mía đường Sơn Dương cho biết

Chính vì vậy, bên cạnh thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tái cơ cấu vùng trồng, đồng hành cùng nông dân để khôi phục, phát triển vùng nguyên liệu năng suất cao trong dài hạn; việc áp thuế chống bán phá giá thấp hơn cho đường thô đóng vai trò quan trọng để đảm bảo hoạt động sản xuất đường trong nước trong tình thế trước mắt. Thậm chí, mức thuế với đường thô nên ở mức 25% để các doanh nghiệp nước ngoài ưu tiên xuất đường thô vào Việt Nam, đáp ứng đủ nhu cầu nguyên liệu cho các nhà máy hoạt động ổn định, từ đó đảm bảo việc làm cho nhân công, tăng nguồn thu từ các loại thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng,… trong bối cảnh vùng nguyên liệu chưa đủ đáp ứng nhu cầu sản xuất đường trong nước như hiện nay.

Nên áp thuế thấp hơn với đường thô để đảm bảo hoạt động sản xuất đường trong nước

Bên cạnh đó, việc ngăn chặn nạn đường lậu cũng là một bài toán cần sự chung tay và đồng lòng từ các Bộ Ban Ngành liên quan, các doanh nghiệp mía đường nội địa, nông dân, người tiêu dùng,… Có như vậy, ngành đường mới ổn định và phát triển bền vững, người nông dân mới bớt thiệt thòi.

Mạnh Dũng